Het slavernijverleden blijkt ook in Zeist zijn sporen te hebben nagelaten. Dat staat in het onderzoeksrapport Sporen van het slavernijverleden in Zeist, dat op donderdag 23 april is aangeboden aan de gemeenteraad.
Het onderzoek werpt nieuw licht op de lokale geschiedenis en laat zien dat ook Zeist verbonden was met het koloniale systeem.
Onderzoek toont indirecte betrokkenheid
Het rapport is uitgevoerd door Risbo in opdracht van de gemeente. Daaruit blijkt dat de gemeente als bestuurlijke organisatie geen directe rol had in de slavernij. Toch waren er duidelijke indirecte verbindingen. Die liepen via inwoners, bestuurders en lokale netwerken.
Concreet brengt het onderzoek families, buitenplaatsen en organisaties in beeld die banden hadden met slavernij. Daarmee wordt duidelijk dat deze geschiedenis niet op afstand staat, maar ook lokaal verweven is. Volgens de onderzoekers liep betrokkenheid via verschillende vormen van bezit, handel en sociale relaties.
Complex en gevoelig verleden
Daarnaast benadrukt het rapport dat het slavernijverleden complex is. Verschillende rollen en belangen speelden een rol. Ook blijkt dat inwoners van Zeist uiteenlopend naar dit verleden kijken. Waar de één het belangrijk vindt om dit actief te erkennen, ziet een ander het meer als een afgesloten hoofdstuk.
Burgemeester Joyce Langenacker reageert op de uitkomsten: “Dit onderzoek laat zien dat het slavernijverleden ook onderdeel is van onze eigen geschiedenis. Juist daarom is het belangrijk dat we dit zorgvuldig zichtbaar maken en er het gesprek over voeren.”
Ze benadrukt dat het niet gaat om oordelen met de kennis van nu, maar om begrip. “We willen beter begrijpen wat deze geschiedenis betekent voor onze samenleving vandaag.”
Vervolgstappen en publieksversie
De gemeente Zeist wil de resultaten niet alleen in een rapport laten staan. Daarom wordt gewerkt aan een toegankelijke publieksversie. Die moet het verhaal begrijpelijk maken voor een breed publiek.
De presentatie daarvan staat gepland op 26 juni, tijdens de herdenking van het slavernijverleden in Figi. Daarmee wil de gemeente het onderwerp ook breder onder de aandacht brengen.
Educatie voor scholen in voorbereiding
Ook zet de gemeente in op educatie. Er wordt gewerkt aan lesmateriaal voor scholen in Zeist. De voorbereidingen zijn inmiddels gestart. Het doel is om dit aanbod in het schooljaar 2026/2027 beschikbaar te maken.
Zo wil de gemeente jongeren betrekken bij dit deel van de geschiedenis. Door kennis te vergroten, hoopt Zeist bij te dragen aan bewustwording en dialoog.
Besluitvorming volgt later
De aanbevelingen uit het rapport worden de komende periode verder uitgewerkt. Daarna volgt besluitvorming over het vervolg. Daarmee blijft het onderwerp voorlopig op de agenda staan.
Met het onderzoek zet Zeist een stap in het zichtbaar maken van een gedeeld verleden. Een verleden dat, zo blijkt nu, ook lokaal zijn sporen heeft nagelaten.
