De gemeente Zeist is momenteel niet voldoende toegerust om ondermijnende criminaliteit effectief aan te pakken. Dat concludeert de Rekenkamer Zeist in het onderzoek “Weerbaar of kwetsbaar”.
Door een gebrek aan uitvoeringscapaciteit blijven risico’s voor de samenleving bestaan en wordt ondermijning niet structureel en doelgericht bestreden.
Te weinig capaciteit voor aanpak ondermijning
De belangrijkste bevinding uit het onderzoek is dat de gemeente te weinig capaciteit inzet voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Hierdoor blijven actiepunten liggen, worden signalen niet altijd opgepakt en vinden er weinig controles plaats. Ook ontbreekt een goed overzicht van de aard en omvang van ondermijning in Zeist. Volgens de Rekenkamer belemmert dit een gerichte en effectieve aanpak.
Beleid vooral regionaal, weinig Zeist-specifiek
Het huidige beleid van de gemeente is grotendeels regionaal ingestoken en gaat beperkt in op de specifieke situatie in Zeist. De aanpak van ondermijning is ondergebracht bij Team Openbare Orde en Veiligheid, maar de inzet binnen dit team is volgens de Rekenkamer beperkt. Daarnaast hebben enkele boa’s een taakaccent ondermijning, naast hun reguliere werkzaamheden. De gemeente vertrouwt daarbij sterk op ‘ogen en oren in de wijk’ om signalen op te vangen.
Ontbreken van belangrijke beleidsinstrumenten
Belangrijke instrumenten om ondermijning tegen te gaan ontbreken in Zeist. Zo is er geen Damoclesbeleid voor het sluiten van drugspanden en vinden er nauwelijks periodieke controles plaats. Positieve uitzonderingen zijn er ook: de aanpak van zorgfraude wordt als effectief genoemd en de aanstelling van een Bibob-coördinator wordt gezien als een belangrijke stap om criminele inmenging bij vergunningen en subsidies tegen te gaan.
Bewustzijn binnen organisatie ongelijk verdeeld
De aandacht voor ondermijning en weerbaarheid is de afgelopen jaren wel toegenomen, maar het bewustzijn verschilt sterk per afdeling. Niet alle medewerkers herkennen signalen van ondermijnende criminaliteit of weten deze door te zetten. Ook de gemeenteraad spreekt weinig over zijn rol in de aanpak, waardoor de informatiepositie en controlerende taak van de raad onder druk staan.
Aanbevelingen Rekenkamer en reactie college
De Rekenkamer adviseert om de capaciteit te vergroten, te investeren in weerbaarheid en bewustwording binnen de organisatie, de rol van de gemeenteraad duidelijk te bepalen en de meldingsbereidheid van inwoners en ondernemers te versterken. Het college omarmt de meeste aanbevelingen, maar is terughoudend als het gaat om structurele capaciteitsuitbreiding. In plaats daarvan wil de gemeente meer inzetten op preventie en vroegtijdige signalering door verbinding en contact in de wijken te versterken.
Met het rapport ligt er volgens de Rekenkamer een duidelijke opdracht: zonder extra inzet blijft Zeist kwetsbaar voor ondermijnende criminaliteit.
Uitgebreid onderzoek, klik hier!
